De gemeenteraadsverkiezingen van 2026 leven in de gemeente Loon op Zand. Dat bleek uit de gesprekken op straat en in de stembureaus. Van het gemeentehuis tot een voormalige kerk in Kaatsheuvel: overal klinkt dezelfde boodschap – laat je stem horen.

Door Jacques Bertens

Gemeenteraadsverkiezingen: jouw stem telt, juist nu

In alle vroegte, nog voordat veel dorpsgenoten hun eerste kop koffie op hadden, stonden de deuren van de stembureaus in Loon op Zand al open. In totaal telt de gemeente dertien stembureaus: één in De Moer, negen in Kaatsheuvel en drie in Loon op Zand. Bij twee van die locaties werd vandaag de sfeer geproefd. Wat opvalt: de verkiezingen verlopen rustig, gemoedelijk en vooral heel dichtbij.

Bij residentie Modewijck, een van de drukst bezochte stembureaus in de kern Loon op Zand, heerst een ontspannen stemming. Leden van het stembureau zitten er zichtbaar klaar voor. Identiteitsbewijzen worden gecontroleerd, stempassen gescand en stembiljetten uitgedeeld. Routine, maar geen automatisme. “Iedere verkiezing is anders,” klinkt het. “De opkomst is lastig in te schatten, zeker omdat gemeenteraadsverkiezingen vaak rustiger verlopen dan landelijke verkiezingen.”

Toch wordt verwacht dat juist bewoners uit de wijk Molenwijk hun weg naar dit stembureau weten te vinden. De ervaring van eerdere verkiezingen leert dat inwoners graag stemmen op een plek die letterlijk in hun eigen buurt ligt. Dat maakt stemmen laagdrempelig en dat is precies de bedoeling.

Stemmen als ontmoeting

Een heel andere, maar minstens zo herkenbare sfeer hangt in het stembureau in De Venloene. Hier staat Tiny van Hoorn, een bekende vrijwilliger die al jarenlang meedraait bij verkiezingen, op uiteenlopende locaties in het dorp. Voor hem is het werk meer dan een plicht. “Ik zie het echt als een uitje”, vertelt hij. “Je komt mensen tegen die je kent, maakt een praatje. Dat maakt zo’n lange dag de moeite waard.”

Die lange dag begint vroeg: om zeven uur ’s ochtends staat het team al paraat. Na sluiting van het stembureau keert iedereen ’s avonds weer terug om de stemmen te tellen. Dat gebeurt zorgvuldig en gezamenlijk. Ook de stemmen uitgebracht bij de kerk, worden hier meegeteld. Alles transparant, alles gecontroleerd.

Ervaring en vertrouwen

De voorzitter van het stembureau in De Venloene is geen nieuwkomer. Al meer dan twintig jaar vervult hij deze rol binnen de gemeente. Die ervaring zorgt voor rust. “Het loopt prima”, zegt hij. “Zelfs vóór half negen was er al een mooie opkomst.” Volgens hem is het juist die lokale betrokkenheid die gemeenteraadsverkiezingen bijzonder maakt: mensen stemmen over onderwerpen die hen direct raken.

Een andere rol

Burgemeester Davy Jansen beleeft deze verkiezingen voor het eerst vanuit zijn huidige rol. Hoewel hij politiek gezien bepaald geen groentje is, merkt hij dat deze verkiezingen anders aanvoelen dan voorheen. “Ik ben ooit op mijn achttiende de politiek ingerold en ben al die jaren actief geweest”, vertelt hij. “Nu sta ik er iets meer op afstand van en dat geeft rust.”

Als burgemeester benadrukt hij vooral het belang van een goede opkomst. Zijn hoop? Dat Loon op Zand boven het landelijk gemiddelde uitkomt. “Er valt echt iets te kiezen”, zegt hij. “En uiteindelijk bepaalt de kiezer wie er straks in de gemeenteraad zit. Ik hoop op een constructieve samenwerking, want daar is de gemeente bij gebaat.”

Tegelijkertijd wijst Jansen erop dat stemmen slechts het begin is. Na de verkiezingen volgt de collegevorming, waarbij partijen samen bepalen wie wethouder wordt. “Dat blijft spannend”, zegt hij, puttend uit jarenlange ervaring. “Zelfs als je groot wint, kan het anders lopen. Maar het belangrijkste is dat inwoners goed vertegenwoordigd worden.”

Nostalgische locatie

Die betrokkenheid is ook duidelijk zichtbaar in Kaatsheuvel, waar een stembureau is ingericht in de voormalige kerk aan de Erastraat8. Een bijzondere locatie die bij veel kiezers herinneringen oproept. “Sommige mensen kwamen speciaal omdat ze nog één keer naar binnen wilden”, vertelt een medewerker van de gemeente. “Vooral oudere inwoners waren zichtbaar ontroerd. Het deed echt iets met hen.”

Hoewel de kerk normaal gesloten is, blijkt het stembureau goed bezocht. De opkomst ligt slechts enkele procenten onder het gemeentelijk gemiddelde, met de verwachting dat het later op de dag nog drukker wordt. “Het is mooi om te zien dat geschiedenis, emotie en democratie hier samenkomen,” klinkt het.

Bepaal mee

De verkiezingsdag laat zien dat stemmen meer is dan een vakje rood maken. Het is een moment van betrokkenheid, van samen verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van het dorp. Burgemeester Jansen vat het eenvoudig samen: “Ga stemmen, neem je kinderen mee en laat zien wat democratie is. Dat moeten we doorgeven.”

Loonsfotowerk maakte een rondje langs de stembureau's.