De gemeenteraadsverkiezingen van 2026 hebben in de gemeente Loon op Zand opnieuw laten zien hoe sterk de lokale democratie leeft. Van Kaatsheuvel tot Loon op Zand en De Moer: overal stonden de stembureaus al vroeg klaar om inwoners te ontvangen. De dag verliep rustig en persoonlijk, met veel herkenbare gezichten achter de tafels en een hoge mate van lokale betrokkenheid.

door Jacques Bertens

Gemoedelijke drukte in de stembureaus

Bij Residentie Molenwijck in Loon op Zand, een van de drukst bezochte locaties, was de sfeer ontspannen. Identiteitsbewijzen werden zorgvuldig gecontroleerd en stempassen gescand, maar nergens voelde het als haastwerk. “Iedere verkiezing is anders”, vertelde één van de medewerkers. Vooral inwoners uit de wijk Molenwijk weten het stembureau traditioneel goed te vinden.

Ook bij De Venloene was de vertrouwde sfeer voelbaar. Tiny van Hooren, al jarenlang actief bij verschillende verkiezingen, zag het als een sociaal hoogtepunt. “Je komt zoveel bekenden tegen. Dat maakt zo’n lange dag gewoon leuk.” Het team waar hij deel van uitmaakte, stond vanaf zeven uur ’s ochtends klaar en verzamelde zich later die avond opnieuw voor de stemtelling, inclusief de stemmen uit het bijzondere stembureau in de voormalige kerk.

Stemmen op een plek vol herinneringen

Die oude kerk aan de Erasstraat speelde een opvallende rol tijdens de verkiezingsdag. Normaal gesproken is het gebouw gesloten, maar op deze dag trokken veel inwoners er bewust naartoe, soms zelfs uitsluitend om nog één keer binnen te stappen. Vooral oudere kiezers waren zichtbaar geraakt. De locatie werd goed bezocht en bleef slechts enkele procenten achter op het gemeentelijk gemiddelde, met de verwachting dat de drukte later op de avond zou toenemen.

Foto: Loonsfotowerk.

Burgemeester Jansen: ‘Ga stemmen, laat zien wat democratie is’

Voor burgemeester Davy Jansen waren dit zijn eerste gemeenteraadsverkiezingen in zijn huidige functie. Hoewel politiek bepaald geen nieuw terrein voor hem is, voelde deze verkiezing anders. “Ik sta er nu iets meer op afstand van en dat geeft rust”, zei hij. Zijn wens was helder: een hoge opkomst. Met 49,5 procent stemdeelname is dat gelukt, duidelijk hoger dan in 2022. Jansen benadrukte dat stemmen slechts het begin is. De komende weken volgen de gesprekken voor een nieuw college, een proces dat volgens hem altijd spannend blijft. “Zelfs als je groot wint, kan het anders lopen. Maar het belangrijkste is dat inwoners goed vertegenwoordigd worden.”

GemeenteBelangen opnieuw de grootste

Tijdens de uitslagenavond in Het Klavier in Kaatsheuvel werd bekend dat GemeenteBelangen ook in 2026 de grootste partij in de gemeente blijft. De partij behaalde 37,5 procent van de stemmen, een groei van vier procentpunt ten opzichte van vier jaar geleden. In vrijwel alle kernen scoorde de partij sterk, met name in Kaatsheuvel waar GemeenteBelangen bijna 48 procent van de stemmen kreeg.

De voorlopige zetelverdeling (19 zetels totaal):

• GemeenteBelangen: 8 zetels

• VVD: 4 zetels

• Pro3: 4 zetels

• CDA: 2 zetels

• Toekomstig KLM: 1 zetel

Met vijf partijen in de raad liggen er meerdere mogelijkheden voor coalitievorming.

VVD en Pro3 boeken winst, CDA scoort lokaal sterk

De VVD noteerde een forse stijging naar 23,3 procent en bevestigde daarmee haar rol als tweede partij binnen de gemeente. Vooral in de kern Loon op Zand behaalde de VVD bovengemiddelde resultaten.

Pro3 groeide door naar 18,8 procent en was in de kern Loon op Zand zelfs de grootste partij, met 25,5 procent van de stemmen. Dat sterke resultaat werd deels gedreven door het stembureau aan de Molenwijck, waar Pro3 een opvallende uitschieter liet zien.

Het CDA verloor licht, maar excelleerde juist in De Moer met 23,6 procent van de stemmen, het hoogste percentage dat de partij in de hele gemeente behaalde. In De Moer tekende zich bovendien een duidelijke tweestrijd af tussen CDA en GemeenteBelangen, die daar 47,2 procent van de stemmen haalde. Toekomstig KLM groeide naar 7,9 procent en deed het vooral goed in de kern Loon op Zand. Daar was de partij ruim twee keer zo groot als in Kaatsheuvel.

Lokale voorkeuren drukken hun stempel

De uitslagen laten zien hoe sterk persoonlijke en lokale verbondenheid nog altijd meespelen. In De Moer haalde Gemeentebelangen-kandidaat Sander Moolenschot 82 stemmen. Een opvallend hoog aantal, zeker vergeleken met de rest van de gemeente. Die lokale band is exemplarisch voor de dynamiek in de kleinere kernen. In Loon op Zand wist Pro3-kandidaat Marleen van Besouw met 257 stemmen de uitslag zichtbaar te beïnvloeden, wat mede zorgde voor de sterke positie van Pro3 in die kern.

Opvallend was ook de hoge bereidheid tot blanco stemmen in Loon op Zand. Alleen al in stembureau Molenwijck werden 100 blanco stembiljetten geteld. Een groot contrast met De Moer, waar slechts één blanco stem werd geregistreerd.

Een verkiezingsdag vol betrokkenheid en vertrouwen

De verkiezingsdag bevestigde dat stemmen in Loon op Zand meer is dan een vakje rood maken. Het is een ontmoetingsmoment, een dag waarop inwoners hun dorpsgenoten spreken, herinneringen ophalen en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van hun gemeente.

De woorden van burgemeester Jansen vatten het treffend samen: “Ga stemmen, neem je kinderen mee en laat zien wat democratie is. Dat moeten we doorgeven.”

Verderop in Weekblad De Duinkoerier en online op duinkoerier.nl zijn de reacties van de poltieke partijen op de uitslag van de Gemeenteraadsverkiezingen terug te lezen.