Alaaf, Turfstekers en Turfstekerinnekes! Hebben jullie je ook weleens afgevraagd hoe ons mooie Kaatsheuvel veranderde in Turfstekerslaand? Wat was er eigenlijk eerder: de prinsensteek of de prins? En wie gingen onze huidige Prins Rob voor in de rijke historie van Turfstekerslaand? Stichting Optocht Turfstekerslaand duikt samen met Heemkundekring de Ketsheuvel de archieven in. Niemand minder dan groot carnavalsliefhebber én bestuurslid van de Heemkundekring, Kees Grootswagers, neemt ons mee op een nostalgische reis door de tijd. In deze artikelen ontrafelen we de wortels van ons feest. Pak een pilske of ranja en een worstebrooike, trekt oe Turfstekerssjaal aan, ga er goed voor zitten en herbeleef de historie van carnaval in Turfstekerslaand in dit vierde artikel!

Ook carnaval in de Efteling en bij de sportverenigingen

In de vorige editie van De Duinkoerier zagen we dat de installatie en 'eerste sleuteloverdracht' door Theris d’n Irste een feit was. Maar niet alleen bij de cafés en andere uitgaansgelegenheden in Kaatsheuvel werd er carnaval gevierd. Ook het personeel van de in 1952 geopende Efteling vierde in 1957 carnaval en wel in het grote Efteling restaurant. De regionale krant de Echo van het Zuiden weet er het volgende over te melden: 'In het grote Efteling Restaurant was het personeel in gecostumeerde stemming. 'Sioel' was er de Prins, wat alleen al betekent, dat het aan dwaze onzinnigheid niet ontbreekt. De 'Kleine Boodschap' werd binnengereden en de Prins moest constateren, dat het kleine plasje, dat het kereltje maakte heus geen cognac of 'oude klare', doch echt 'kleine boodschapsvocht' was. De stemming was er meteen en bleef er tot het te vroege scheiden.'

Naast het Efteling personeel kwam begin jaren ’60 ook bij de sportverenigingen carnaval op gang. Zo werden op zaterdag en zondag 11 en 12 februari 1961 geen voetbalwedstrijden voor de D.E.S.K.-elftallen vastgesteld en organiseerde de voetbalvereniging een carnavalsbal voor haar seniorenleden in café 'De Steenbakker' met medewerking van het A.B.C.-orkest. Tevens werden er enkele prijzen ter beschikking gesteld voor degene met het meest geslaagde carnavalskostuum. In 1963 sloten bij de carnavalsfeesten van de voetbalvereniging in 'De Steenbakker' ook de leden van handbalvereniging Desk aan en in 1966 volleybalclub V.V.K. en hockeyclub DES.

Advertentie uit 1961 van Euphonia in Kaatsheuvel in dialect met de bekende artiesten zoals het Cocktail Trio en Willeke Alberti.

Bekende artiesten

Ondertussen traden er tijdens carnaval steeds meer bekende artiesten op in de Kaatsheuvelse cafés en uitgaansgelegenheden. Voor de oudere lezers zullen het Cocktail Trio, Willeke Alberti, de Mounties, The Blue Diamonds, Rita Corita, Rony Tober en Ciska Peters zeker geen onbekenden zijn. Door het aantrekken van dergelijke artiesten probeerde men het carnaval attractief te maken in Kaatsheuvel, zodat de inwoners zoveel mogelijk in hu eigen plaats carnaval bleven vieren.

Roep om een carnavalsoptocht

Alhoewel het begin was gemaakt door de installatie van een prins en een 'eerste sleuteloverdracht' nam toch de roep om een carnavalsoptocht toe. In 1960 volgde dan ook een oproep in de regionale krant de Echo van het Zuiden om een optocht in Kaatsheuvel te organiseren. De parallel werd daarbij getrokken met het feit dat het Kaatsheuvel ook lukte om in 1945, kort na de bevrijding, een provisorische stoet in elkaar te draaien om deze heugelijke gebeurtenis te vieren. Tevens werd gerefereerd aan de jubileumfeesten in 1948, bij het jubileum van koningin Wilhelmina. Maar ook de in 1959 gehouden optocht bij de viering van het 25-jarig bestaan van de St. Jozefparochie werd als vergelijking opgevoerd. Toch wilde het maar niet lukken om een 'echte optocht' in Kaatsheuvel te organiseren en de vrees bestond dat veel inwoners naar de omliggende plaatsen en steden zouden gaan om daar carnaval te vieren, hetgeen ook gebeurde.

Kindercarnaval in de Gildenbond, 1965. (foto: Marianne Koning)

Jeugdoptocht

Het duurde echter tot 1964 voordat de eerste pogingen werden ondernomen door Stichting Jeugdbelangen van de St. Jansparochie om een optocht te organiseren in Kaatsheuvel. Zij hadden het plan opgepakt om een optocht voor de jeugd te organiseren, maar waren daarbij vergeten dat een dergelijk evenement behoorlijk wat voorbereiding zou vergen. Uiteindelijk zou het tot 1967 duren alvorens de eerste jeugdoptocht kon worden gehouden. Dat was te danken aan enkele leden van de harmonie Apollo die het plan hadden geopperd om als boerenkapel een muzikale rondwandeling te maken door Kaatsheuvel en daarbij de schooljeugd uit te nodigen om aan te sluiten. Zij kregen daarbij medewerking van de harmonie St. Jan en de drumband van de Kaatsheuvelse gymnastiekvereniging (K.G.V.). Om dit initiatief te ondersteunen werden ook een aantal prijzen ter beschikking gesteld. Omdat ook aan deze plannen op het laatste moment pas ruchtbaarheid was gegeven waren de verwachtingen niet hoog gespannen. Echter toen op zondagmiddag 5 februari 1967 rond 12.00 uur de muziekgezelschappen zich opstelden voor de brandweerkazerne aan de Markt waren er 500 potsierlijk uitgedoste kinderen komen opdagen. Dit tot grote verwondering van de organisatoren, waarna de bonte mengeling zich in beweging zette en een rondtocht door het dorp maakte. De prijzen vielen ten deel aan de volgende groepen: Boerenverhuizing, Glaasje op, laat je rijden, Pipo de clown, bloemenmeisjes, Chinezengroep, batmangroep, groep zigeunerinnen en de boerenstand. Een nieuw fenomeen was geboren, de jeugdoptocht.