Tien jaar ECLoZ | om: een groep professionele vrijwilligers

Energie Collectief in de gemeente Loon op Zand bestaat tien jaar. Kortweg ECLoZ | om genoemd, is ontstaan met als doel, minder energieverbruik en betere energie door de inwoners en ondernemers van onze gemeente. Wat begon als bescheiden groepje van tien initiatiefnemers, is anno 2025 uitgegroeid tot een coöperatieve vereniging met 475 leden. “Een groep professionele vrijwilligers.”

Door Nicole Verhoeven-Speek

“Het zaadje voor ECLoZ | om is geplant tijdens een bijeenkomst in de oude Werft over duurzaam bouwen en energie, georganiseerd door stichting Wereldgemeente Loon op Zand”, steekt Bert Branderhorst, tot voor kort voorzitter van ECLoZ | om, bevlogen van wal. “Stichting Wereldgemeente Loon op Zand is een burgerplatform. Dit platform geeft invulling aan Loon op Zand als ‘Global Goals’-gemeente. ‘Global Goals’ zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Twee jaar vóór die bijeenkomst, in 2011, kreeg ik ruime vrije tijd en begon het na enige tijd weer te kriebelen. Bijgewoonde informatiedagen van de provincie Noord-Brabant over verduurzaming inspireerden mij om in onze gemeente iets met dit belangrijke thema te gaan doen.” Die bijeenkomst in de oude Werft was dus een perfecte timing. Na de bijeenkomst in de oude Werft, in 2013, werd de werkgroep Energie opgericht. De voorzitter vervolgt: “Met een groepje van tien hebben we ons degelijk voorbereid en dat heeft, net als een olifantendracht, tijd nodig. In november 2015 was Energie Collectief in de gemeente Loon op Zand, ECLoZ, een feit. Vandaag de dag heeft de coöperatieve vereniging 475 leden en nemen 175 mensen stroom en gas af. Ons doel is tweeledig: ideëel en praktisch. Ideëel, omdat wij als burger de plicht hebben onze leefomgeving beter door te geven aan de volgende generatie en praktisch in de zin van verduurzaming. De kern van ECLoZ is minder energie en betere energie, betaalbaar en duurzaam. Dit doen wij met inwoners en ondernemers in de gemeente. Vanuit de basis van onze democratische samenleving vinden wij het belangrijk burgers erbij te betrekken. Er is genoeg kennis en vaardigheid onder hen waar gebruik gemaakt van kan worden. Overigens is de naam inmiddels uitgebreid naar ECLoZ | om. Om staat voor omschakelen, je moet ‘om’.”

Succesvolle projecten

In tien jaar tijd heeft ECLoZ | om liefst vijftien projecten succesvol gerealiseerd. Bert noemt er enkele: “We zijn begonnen met KwatrijnZon. Met Sjaak Sprangers, een biologisch melkveehouder aan de rand van natuurgebied Landgoed Plantloon, kwam ECLoZ | om, overeen om zonnepanelen op het dak van zijn Kwatrijnstal te plaatsen. Dit leidde mede tot een energie-neutrale bedrijfsvoering. Er liggen nu 432 zonnepanelen op het dak, genoeg stroom voor veertig huishoudens. Nog een zonnepanelen-project is WerftZon. Daarvoor werd in 2019 een aparte coöperatie opgericht die 224 panelen op het dak van de sporthal van de nieuwe Werft heeft liggen. De deelnemers in WerftZon verrekenen de energiebelasting op hun energienota. Verder hebben we met tien andere energiecoöperaties het project Spinderwind opgezet: een windmolenpark op het terrein van de Spinder. En dan zijn er nog de Vloeivelden aan de Heideweg in Loon op Zand. Dit gebied raakte als vloeiveld buiten gebruik en de grond was vervuild. Er mocht dus ook niet op gebouwd worden. Wij stapten naar de gemeente met het plan voor een zonnepark. Zo is BurgerZonnepark Vloeivelden ontstaan. We zijn trots op dit soort dingen en we vinden het belangrijk hier als burgerbeweging een actieve rol in te spelen.”

Tinnen jubileum

Naast deze lopende projecten biedt ECLoZ | om verschillende diensten. De vereniging heeft energiecoaches, die aan huis kunnen komen voor energiebesparende adviezen. Het energieloket van de vereniging is op vrijdagmiddag te bezoeken in Het Klavier in Kaatsheuvel en op dinsdagochtend in de Dorpskamer aan het Loonse Oranjeplein. “De energiefixers van ECLoZ | om lossen kleine problemen op”, vertelt Bert. “Denk hierbij aan het plaatsen van brievenbus borstels, tochtstrips of ledlampen. Het is prettig, dat we met al onze projecten en diensten een goede en nauwe samenwerking hebben met de gemeente.”

Op 22 november werd met leden en partners stilgestaan bij het tinnen jubileum van ECLoZ | om bij de Eendragt aan de Zuidhollandsedijk in Kaatsheuvel. Bert Branderhorst besluit met een glimlach: “De viering bij de Eendragt heeft wel een symbolische lading, omdat wij eendrachtig samenwerken als een groep professionele vrijwilligers aan verduurzaming in onze gemeente.”