Voor heel veel patiënten die een afspraak willen maken met de huisartsenpraktijk Vossenbergselaan in Kaatsheuvel, is doktersassistente Bernadette Haans de vertrouwde stem aan de telefoon en het vertrouwde gezicht achter de balie. Op 2 september 1985 kwam ze er als jonge assistente binnen om nooit meer weg te gaan. Deze week viert ze haar 40-jarig jubileum als steun en toeverlaat voor de artsen van de praktijk. In die periode heeft ze heel veel patiënten te woord gestaan en huisartsen zien komen en gaan. Tijd voor een gesprek met de jubilaris en een van de huisartsen, dokter Neijenhuis.

Door Jack IJpelaar

Na haar opleiding tot doktersassistente begint Bernadette op 2 september 1985 in de huisartsenpraktijk van dokter Stravens en dokter de Wit, toentertijd gevestigd in de Hoofdstraat. Ze komt in een klein team te werken van vier medewerkers. Als de praktijk uit zijn jasje groeit wordt er in 1992 verhuisd naar het nieuw gebouwde pand aan de Vossenbergselaan. Bernadette is al 33 jaar gelukkig getrouwd, heeft drie volwassen kinderen en oma van een kleinkind. Het tweede kleinkind is op komt. Een heerlijk gezin. Drie dagen per week komt ze op de fiets vanuit Tilburg naar Kaatsheuvel. Zo begint en eindigt ze de dag sportief.

Veel veranderd

Bernadette zegt dat er veel veranderd is in veertig jaar. “Toen ik begon in de praktijk werkte ik samen met twee, later drie artsen, en één collega-assistente. In de loop der jaren is het team steeds groter geworden. Momenteel werken er in de praktijk 21 mensen. Daar zijn een aantal part-timers bij, maar we hebben nu vier vaste huisartsen, een vaste waarnemer, en een huisarts in opleiding. Ondanks dat we met veel meer mensen werken is het aantal patiënten nauwelijks toegenomen.”

Vreugde en verdriet

In al die jaren heeft Bernadette veel meegemaakt, zowel heel positieve als ook heel verdrietige situaties. De herinneringen blijven je altijd wel bij. Het is ook belangrijk dat er humoristische dingen voorvallen op de praktijk. Leuke woordspelingen zoals: Een kind dat vraagt: ‘Dokter, mag ik iets doen met u?’ Wat dan? ‘U een knuffel geven’. En: ‘Ik denk dat ik een gespierde scheur heb’. En: ‘Ik wil geen drankje, maar ik wil zo’n raket’ (zetpil). Als de dokter zegt: ‘ik denk dat de pijn bij u iets met de zenuw is’, antwoordt de patiënt: ‘Ik ben helemaal niet nerveus nu’.”

Advies aan de patiënt

Als doktersassistente ben je de toegang tot de dokter, het eerste contact met de praktijk en de eerste stap in de zorg. Het is niet alleen de telefoon aannemen en een afspraak vastleggen. De assistente stelt vragen aan de patiënt en daar waar zij advies kan geven mag ze dat ook, daarnaast moet ze inschatten hoe lang de afspraak bij de arts ingepland moet worden. “Dat is een mooie ontwikkeling van het vak van assistente, omdat op die manier betere zorg geleverd kan worden door goed in te schatten wat de praktijk voor de mensen kan doen.”

Verschuiving van taken

“Dat het nu drukker is dan vroeger komt niet alleen omdat we een redelijk laagdrempelige toegang tot de praktijk hebben. Door de medische ontwikkelingen zijn er meer behandelmogelijkheden. Mensen leven langer met allerlei chronische ziektes. Er heeft ook een verschuiving van taken voor de assistentes plaatsgevonden. Er zijn veel meer verrichtingen en kleine handelingen die de assistentes nu doen. Daarmee is het werk wel veel afwisselender en ook veel leuker geworden, met meer verantwoording.”

Niet even tussendoor

De ervaring van Bernadette in de omgang met patiënten is voor de artsen heel prettig. Ze is van de oude stempel en erg patiëntgericht, daar waar de jongere assistentes vaak wat strenger zijn. Dat betekent dat Bernadette wat gemakkelijker kan zeggen: ‘Kom maar gauw’.

Cadeautjes, snoepjes en rabarber

De patiënten zijn in de loop der jaren mondiger geworden. “De mensen geven duidelijk aan wat ze willen en verwachten. Maar gelukkig gaat het er in Kaatsheuvel nog wel gemoedelijk aan toe. Vanuit grote steden horen we wel andere verhalen. We zien dat bijvoorbeeld terug als we een enquete houden onder patiënten. Daarin worden de assistentes altijd positief beoordeeld en het is natuurlijk fijn als je werk gewaardeerd wordt. Dat doet goed. We maken mee dat mensen een leuk cadeautje of snoepjes of chocolaatjes meebrengen. En vroeger toen de mensen nog vaker een moestuin hadden brachten ze een tas groenten mee.”

‘Blij dat jij hier zit’

In de loop der jaren heeft Bernadette met twaalf artsen gewerkt en met minstens tien artsen in opleiding. Nadat er enkele wisselingen in de assistentes zijn geweest wordt er nu sinds een behoorlijke tijd met een vast team gewerkt. Ze doet haar werk al veertig jaar met veel plezier op de huisartsenpraktijk. Dokter Neijenhuis benadrukt hoe belangrijk de doktersassistentes zijn voor het goed functioneren van de huisartsenpraktijk. En dan speciaal de jubilerende Bernadette die er al veertig jaar voor zorgt dat alles op rolletjes verloopt. “Bernadette is patiëntgericht en altijd vriendelijk. Ze heeft voorkeuren voor bepaalde verrichtingen die assistentes mogen doen, maar ze doet alles. Ze is goed in opruimen en delegeren en elke collega kent de van haar bekende uitdrukking: ‘t’is goe mee jou’. Patiënten hebben vertrouwen in haar. Als ze Bernadette aan de lijn hebben weten ze dat ze begrepen worden. Als ze aan de balie zit zeggen ze zelfs: ‘Ik ben blij dat jij hier zit’. Dat is een compliment op zich. Er is zelfs een patiënte die haar als vriendin is gaan zien. De doktersassistente is de poortwachter van de huisartsenpraktijk en belangrijk voor de zorg in zijn totaliteit.” Aldus dokter Neijenhuis, en ze besluit met: “Dus, aardig zijn tegen de assistente. We zijn blij met onze jubilaris!”