Maandenlang is er naar uitgekeken en vooral naar toe gewerkt. Niet alleen tijdens de repetities, waar gewerkt werd aan het programma rond ‘verzoening / verbroedering tussen mensen en volkeren’, maar vooral ook achter de schermen aan de organisatie. Het resultaat mag er zeker zijn: een drietal concerten waaronder een indrukwekkend verzoeningsconcert, 80 jaar na het einde van de nazidictatuur. Gezamenlijk uitgevoerd door de Koninklijke Sophia’s Vereeniging en een groot Duits koor (Studiosi Cantandi) in de historische Gedächtniskirche in het centrum van Berlijn.

Door F Hoorn

Historische locatie

De Kaiser Wilhelm Gedächtniskirche is in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd door een bombardement en daarna niet meer hersteld als een soort waarschuwingssymbool. Naast deze kerk staat een prachtige kapel die indruk maakt door de serene rust die zij uitstraalt. Op 29 april hebben we als Nederlands orkest samen met onze Duitse vrienden van het koor als teken van verzoening ‘The Armed Man- a Mass for peace’ uitgevoerd in een uitverkochte kerk. Dit meer dan een uur durend stuk van componist Karl Jenkins verbeeldt de gruwelen van oorlog, maar ook het vertrouwen in de uiteindelijk overwinning van het goede en de komst van vrede. Jenkins richt zich in dit stuk ook tot de drie grote religies: christenen, joden en moslims. Zij hebben één ding gemeen: het uitzien naar vrede. Het Duitse publiek was duidelijk onder de indruk van de uitvoering, want een uur lang hoorde je geen kuchje of hoestje en na de laatste afslag van de dirigent, die even doodstil bleef staan, volgde een staande ovatie. Een onvergetelijk concert met een grote symbolische betekenis.

De taal van de muziek spreekt wereldwijd iedereen aan

Maar er was meer te genieten tijdens deze reis. Op Koningsdag ’s morgens vroeg verzamelden de muzikanten van Koninklijke Sophia’s Vereeniging (KSV) zich in Loon op Zand voor de reis naar Berlijn. Bij Mariënburg was de tweede stop. Dit was tot 1989/90 de grensovergang tussen Oost en West Duitsland. De gebouwen staan er nog steeds als herinnering aan het IJzeren gordijn waarover een tentoonstelling is ingericht. Na een voorspoedige reis konden we recht voor de deur van het hotel uitstappen en even later zaten we aan tafel. Na het toetje verhuisden we naar de feestzaal voor een Koningsdag-bingo, inclusief Oranjebitter.

De echte verjaardag van onze Koning

Onze chauffeurs brachten ons op zondag 27 april naar Oranienburg, aan de andere kant van Berlijn waar een Oranjefeest plaats vond in het mooie slotpark van kasteel Oranienburg. Op het affiche stond dat verschillende groepjes muzikanten van KSV zouden optreden. Na een hapje en een paar korte groepsrepetities begon om 13.00 uur het concert door het houtblazersensemble gevolgd door het hoornensemble. Verder waren er succesvolle optredens van het koperensemble en het klarinetkwartet.

Rondleiding en repetitie

Op maandag 28 april konden liefhebbers vanaf de 'Brandenburger Tor' deelnemen aan een rondleiding met als gids Dirk Verheijen, woonachtig in Berlijn, broer van de erevoorzitter van KSV. Zo zagen we een deel van de muur en het Sovjetmemorial. In de Tiergarten vroeg Dirk ons om niet massaal te gaan springen. Hier liggen nog niet-ontplofte explosieven onder de grond. Ook kwamen we langs de Komische Opera, zagen we het huis van Willem I van Oranje en het standbeeld van Frederik I de Grote van Pruissen. Deze Frederik was een begaafd man op allerlei vlak en hij zorgde o.a. voor de stichting van de bibliotheek. Ironisch genoeg vond op het plein naast het standbeeld op 10 mei 1933 de eerste boekenverbranding uit de Nazitijd plaats. Na een snelle hap bezocht een grote groep de Philharmonie van Berlin. Dit gebouw staat op de grens tussen Oost- en West Berlijn en kreeg pas na de val van de muur een uitbreiding. ‘s Middags gingen we naar de Gedächtniskirche voor de repetitie, samen met een samengesteld koor van zo´n negentig personen. Deze repetitie was een mooie opmaat voor de uitvoering op dinsdag. De samenwerking met de Duitse koren ging voortreffelijk, van eventueel ‘oud zeer’ was hier absoluut niets meer te bespeuren.

KSV in de Gedachtniskirche.

Gedächtniskirche

Op dinsdagmiddag 29 april reden de bussen weer naar de Gedächtniskirche voor de voorrepetitie, terwijl de kerk al vroeg aardig vol liep met publiek. Om iets voor half acht werd er afgestemd en na een kort welkomstwoord door onze voorzitter Peter Essers gaf hij het muzikale woord aan dirigent Jos Schroevers, die de avond opende met ‘Im Abendrot’ met soliste Josephina Louise Hoogstad, bij ons beter bekend als Fientje. Zij zorgde voor een prachtige vertolking. Het tweede stuk, met als solist Co Vergouwen, Variatie 16 is onder meer gebaseerd op de muziek uit de film ‘Dunkirk’. Daarna volgde het hoogtepunt van de avond ‘The Armed Man' van Sir Karl Jenkins waarover hiervoor reeds is bericht. Het zeer talrijke publiek was duidelijk onder de indruk van deze uitvoering gezien het langdurige applaus en de vele positieve reacties die we na het concert hebben mogen ontvangen. Na afloop hebben we op uitnodiging van de Duitse koorleden nog een drankje genomen in een café verderop.

KSV speelt in de Jesus Christus Kirche.

Jesus Christus Kirche

Na een vrije ochtend vertrokken we op woensdag 30 april ‘s middags naar de laatste concertlocatie; de Jesus Christus Kirche, een kerk die bekend staat om zijn goede akoestiek. Op het affiche stond ‘Internationales Orchester konzert’. Deze avond speelden we samen met nog twee harmonieorkesten uit Berlijn. ‘Wind-or-Jester’ begon de avond heel toepasselijk met ‘Majestic Entrance’ en speelde daarna drie delen van de ‘Sixth Symphony’ van Barnes. Daarna trad ‘Windwerk’ op. Zij begonnen met enkele delen uit ‘De adventures of Baron Münchhausen’, gevolgd door ‘Last Flight of the Dragonfly’ wat sterk deed denken aan ‘The flight of the bumblebee’. Zij sloten af met ‘Les baies de soleil’, vrij vertaald ‘zonnestralen’.

Na de pauze speelde KSV ‘Hymn for World Peace’, passend bij het thema van onze reis. Daarna volgde ‘The three storms’, zeer knap vertolkt door drie saxofoon-solisten van Sophia. Fientje nam de solo ‘im Abendrot’ voor haar rekening. Tot slot speelden we de imposante finale uit ‘Symphony nr 5’ van Dimitri Shostakovich. Ook hier ontvingen we van het talrijke publiek een ovationeel applaus. De avond werd onder het genot van een drankje afgesloten samen met de leden van de twee Duitse orkesten.

Houtensemble KSV speelt in Oranienburg.

Echte teambuilding concertreis

Na het ontbijt verzamelden we op 1 mei in de tuin van hotel waar voorzitter Peter Essers een uitgebreid dankwoord uitsprak, niet alleen aan onze contactpersoon en mede organisator Dirk maar ook aan het organiserend comité uit de vereniging alsmede aan de roadies Harrie & Harry, die gelukkig deze reis niet alleen stonden in hun werk. Op de terugreis was het vrij rustig in de bus, want velen moesten toch een beetje bijkomen van deze zeer indrukwekkende concertreis.

Naast de symbolische betekenis van de concerten is duidelijk dat zo’n reis ook een groot effect heeft op de teambuilding binnen de vereniging. Tijdens de wekelijkse repetities is er geen pauze, heb je vooral contact met je buren en is er relatief beperkte tijd voor diepergaand sociaal contact. Tijdens zo'n meerdaags gezamenlijk verblijf is er veel ruimte voor onderlinge contacten, ook met mensen uit andere secties binnen het orkest. De spontane samenwerking bij in-/uitladen, opbouwen en afbreken van podia was grandioos. De door iedereen gevoelde verantwoordelijkheid en inzet om de reis in alle opzichten te laten slagen hebben tot een memorabele, muzikaal succesvolle en ook erg gezellige reis gezorgd.