Soms vind ik het best pittig om vader te zijn. Vandaag ben ik best moe na de zoveelste korte nacht achter elkaar. Dochterlief ook trouwens, en dat maakt het niet altijd gezelliger. Ik voel ook dat ik niet aan alles toekom, waar ik zonder kinderen wel aan toegekomen was. En eerlijk is eerlijk: ik heb af en toe ook genoeg aan mezelf. Ik vind het leven al ingewikkeld genoeg en ik ben met veel te mooie dingen bezig. Toch is er niets in mij dat eraan twijfelt of ik vader had willen zijn. Hoe moe, incompetent en bij tijd en wijle zelfgericht ik me soms ook voel. Maar ik zal ook nooit zeggen dat je je tekort doet als je geen kinderen zou willen. En toch zou ik het niet willen missen.
Na een column van Angela de Jong is het ineens een ‘hot topic’: je zou jezelf tekort doen als je geen kinderen wilt. Een aantal mensen reageerde bij RTL vanuit hun leven waarin ze bewust kozen om geen kinderen te hebben. Ieders goed recht, dacht ik eerst. Ik zou het ook niet durven zeggen met lieve mensen dichtbij voor wie het leven anders liep, waardoor ze inderdaad geen kinderen hebben. Ja, je leven kan óók compleet zijn zonder kinderen, of: je zult soms wel moeten om een weg te vinden waarin je leven toch een soort van compleet is, hoe pijn het soms ook nog kan doen.
Maar dat hoeft voor anderen niet een plicht te betekenen om wel kinderen te krijgen als het kan. Dat is je eigen vrije keuze. Toch verbaasde me enkele zinnen van deze mensen uit het RTL artikel. Wendy zegt: “Kinderen krijgen gaat voor mij hand in hand met andere dingen opgeven. Je kunt niet alles doen, en zeker van vrouwen wordt verwacht dat ze inleveren op hun hobby of werk zodra ze moeder worden. Dat wil ik helemaal niet. Mijn leven is veel te leuk.” Dat er van vrouwen iets anders verwacht wordt, bewust en zeker ook onbewust – hoe vooruitstrevend je misschien ook zegt te zijn – dat staat buiten kijf. Maar mij valt iets anders op. Het zinnetje: ‘Mijn leven is veel te leuk.’ Zeker als ze daarna zegt: “Los daarvan heb ik ook gewoon niets met kinderen. Ik vind ze snel te veel, ze maken lawaai, doen dingen die ik niet wil en ik heb er geen controle over. Oudere kinderen zijn natuurlijk een ander verhaal.”
Eerlijk is eerlijk: niet iedereen heeft evenveel met jonge kinderen. Anderen houden daar juist van. Ieder zijn leeftijdsfase, ze groeien er vanzelf naartoe. Maar vooral dat laatste: ‘ik heb er geen controle over’ raakte me. Ja, vader of moeder zijn kost wat. Ja, je moet er dingen voor opgeven, tenminste: dat raad ik je ook aan, anders red je het niet. En ja, dat zijn ook leuke dingen. Tegelijkertijd leren kinderen je hierdoor iets heel waardevols dat je de rest van je leven zult nodig hebben: controle leren verliezen, door moeheid en weerstand heen toch proberen wat van je dag te maken, jezelf tegenkomen. Want mezelf tegenkomen doe ik iedere dag. En ik groei ervan. Mijn dochter is een spiegel en ik kan niet altijd zeggen dat dat prettig is. En toch heb ik dat nodig. Om misschien niet altijd een leuk, maar wel een betekenisvol leven te leven.
Want betekenis hebben niet alleen maar leuke dingen. Dan zou elke tegenslag, elk moment dat er een beroep op je wordt gedaan wat je liever niet wilt, elke zorg die van je wordt gevraagd waar je van baalt of waarvoor je je niet in de wieg gelegd voelt, je overvallen, zielsongelukkig maken of je zou je geen raad weten. Maar zo is het leven wel. Het krijgt niet alleen maar betekenis door kinderen, maar wel door iets van jezelf te geven, wat jou iets kost. Daarin kun je groeien als mens. Je wordt er een mooier mens van. En weerbaarder voor die momenten dat er echt iets van jou wordt gevraagd. Door mensen, of door het leven. En daar hoort ook de kunst van het ongelukkig zijn bij.
En soms, na een lange dag, ga ik er maar naast liggen om zeven uur. Het is soms even pittig, maar we hebben ook gelachen en geknuffeld. Je kunt veel van zo’n dag zeggen, maar we hebben wèl geleefd!
Otto Grevink is dominee in De Langstraat en verbonden aan Pioniersplek Zin op School. Reacties zijn welkom op ottogrevink@gmail.com.