De jonge meense van nou gebroike taol heel aanders dan jaore geleje. Ze hebbe nieuwe woorde en oitdrukkinge. Spreekwoorde en gezegdes gebroike ze wènig of nie. In éne zin zeeje de meense van vroeger doidelijk waor ge nou ’n heel verhaol vur moet vertelle. In groep zeuve kraige kender dè wel in de taolmethode, mar dè blaift taol oit ’n boek op school; ze gebroiken ’t nie in d’r daogelijkse lève.

In maine taid wier ik ’r thois aon alle kaante mee om m’n ore geslaoge. Vural m’n moeder hai vur alle zaoke wel ’n oitdrukking of spreekwoord. Mar ok ’n ège vertaoling van zo’n volkswaishaid: 'Zoinighaid bai vlait bouwt hoize es kestele' waar bai heur: 'Zoinighaid bai vlait bouwt hoize es kakstele'. Mee aandere woorde: ’t helpt toch gen snars.

'Wie z’n bille verbraandt...' en wai zate nogal ’s op de blère. 'Van roile komt hoile', ok zo’n gevleugelde oitspraok es wai weer ’s mee lonze bezig ware. Ze waar nie echt kwaod es ge iets kepot liet valle mee d’n afwas. Ze zeej dan: 'Wie niks doet, kan niks kepotmaoke'. Zo bleef ze oons houwe mee ’t afdroge van d’n afwas.

Mar we hebbe heur nog wel ’s beet gehad mee d’r ège taol. Wai ware es kender nogal nieuwsgierig, en es de grote meense stonne te praote over ’n aander, zeeje wai: 'Wie?' Dan zeej oons moeder: 'Jan Gatspie!' Toen de klokke van de kerk ’n kirke ginge loie vur ’n begraofenis, vroege wai wir: 'Wie?' Oons moeder: 'Jan Gatspie!' Dus wai laoter toen ze iemand aon de tellefoon hai gehad: 'Wie?' Oons moeder: 'Jan Gatspie!' Wai gelaik: 'Dè kan nie, want die is dood!'

Es juf van ’n groep kleuters stond taol ok op main laistje van wè’k moes doen in de klas. Kender moete ok wete det ’r meense zain die aanders praote es wai. Dus: ge het Fraans, Doits, Engels en ok oonze ège Brabantse taol. Mar van dè leste wiese ze aigelijk niks; van boitelaandse taole ’n bietje. 'Wie wit ’r ’n aander woord vur ‘kaas’ of ‘aardappelen’?' Doodse stilte! Daor was thois gen leergang van. Ik vraog me af of ’t sprookje Roodkapje, dè Andy Marcelissen vol vuur kwaam vertelle in ons ège dialect, wel hillemaol overgekome is bai ’t grut...

Mar toen ik vroeg: 'Wie kan ’r telle in ’n andere taol?' stoke ze ammel de vinger op! Zelfs in ’t Bels wiere de saiferkes opgedreund. Dè kenne ze wel! Dè hore ze van tv of op vekaansie. Det d’r jong iets in ’n vremde taol kanne waauwele, vaine de ouweloi belangraik. Nao ’n tedje wies niemand mir iets. 'Kenne jullie nog meer boitelaandse woorde, zo es bevobbeld in ’t Engels?' Toen kraaide de grootste kletsmajoor van de klas: 'Shut up! Dè zeet oons moeder altaid tege main!' Wie wit... ’n nieuw gezegde van nou?

Doreth Berendse (Waspiks)