‘Als je niet woke bent, ben je meteen racistisch!’ Ik hoorde het een verontwaardigde politicus zeggen. Zijn uitspraak scoorde niet voor niets goed op de socials. ‘Ja, precies!’ zullen mensen gedacht hebben. Veel mensen hebben het gevoel dat ze niet meer mogen zeggen wat ze denken. Ze voelen zich buitengesloten. Maar bijna onbewust (hoop ik) doen ze precies hetzelfde. En ‘de andere kant’ ook. Zou een nieuw pinksterwonder kunnen helpen?
Pinksteren heeft alles met taal te maken. De leerlingen van Jezus werden zo aangevuurd dat ze iedereen het goede nieuws konden vertellen in hun eigen taal. Want als iemand jouw taal spreekt, dan voel je je begrepen.
Wij voelen onszelf vaak niet begrepen door een deel van onze samenleving. En we gebruiken woorden om ons te onderscheiden van hen. Ze zijn ‘woke’ of ‘racistisch’ of wat dan ook. De uitspraak van de politicus raakte me, omdat hij precies doet wat hij voor zichzelf niet wil. Door anderen ‘woke’ te noemen sluit hij ze bij voorbaat buiten, net zoals hij zichzelf in een hoekje gezet voelt door het woord ‘racistisch’. Ik stoor me eraan dat mensen bij voorbaat zichzelf verheffen boven anderen door hen ‘links’, ‘rechts’, ‘woke’ of ‘racistisch’ te noemen. Dan laat je merken dat je bij voorbaat uitsluit dat anderen iets zinnigs te zeggen zouden kunnen hebben. Dus het zijn ook een beetje krokodillentranen van die politicus die anderen ‘woke’ noemt en vervolgens verontwaardigd is zelf ‘racistisch’ genoemd te worden. Dat mag niet zomaar, maar ja: slecht voorbeeld doet slecht volgen.
Zouden we met Pinksteren eens goed nieuws over elkaar kunnen vertellen? Nee, dat is niet soft; gooi het niet meteen in een hoek weg. Het is heel wezenlijk. Zelfs zo wezenlijk, leerden rabbijnen mij, dat in hun traditie kwaadspreken zo mogelijk de grootste zonde is die je kunt begaan. Er zijn in de vroegste verhalen uit de bijbel getuigenissen dat je met kwaadspreken jezelf besmet. En dat niet alleen, je besmet ook spullen die je hebt, je huis bijvoorbeeld. Mensen zijn die onduidelijke aantasting maar melaatsheid gaan noemen, maar dat kan spullen niet besmetten. Wat het was zal een mysterie blijven, maar het is wel heel beeldend: als je kwaadspreekt besmet je jezelf en alles wat je vertegenwoordigt.
Hoe lelijk je dus misschien ook benaderd kan worden, verlaag jezelf er niet toe. Besmet jezelf niet. En vertel het goede nieuws, de waarden waar je voor staat, en ga daarover in gesprek. Speel op de bal, niet op de man. Want er ís zoveel goeds om voor te gaan. En allemaal verlangen we ernaar erbij te horen, gezien te worden en gehoord. Laten we proberen elkaars taal te leren spreken. En woorden vermijden die anderen uitsluiten. Dat hebben we niet nodig. En schuilt teveel goeds in ons allemaal om ons van anderen af te sluiten, bij anderen en bij jezelf.
Er is een vuur dat brandt in ons allemaal. En dat brandt om lief te hebben en lief te worden gehad. Laten we dat in elkaar aanvuren en niet doven, want dan branden we onszelf op. Zalig Pinksteren!
Otto Grevink is dominee in De Langstraat en verbonden aan Pioniersplek Zin op School. Reacties zijn welkom op ottogrevink@gmail.com.
