‘Rij jij op een elektrische fiets?!’ Tien jaar geleden was zo’n fiets nog niet zo gewoon. En voor iemand van mijn leeftijd eigenlijk ‘onzin’. Maar ik was net dominee geworden in Tilburg en vond die afstand nét te ver voor een gewone fiets. Heen ging nog wel, zeker door de Duinen. En zeg nou zelf: wie kan naar waarheid zeggen dat hij te laat is omdat er een kudde schapen op het fietspad stond? Maar ik moest ook altijd weer terug, vaak ’s avonds. Dus ging ik elektrisch fietsen. Zo kon ik me makkelijk door Tilburg verplaatsen en had ik het gevoel, en kon ik het gevoel geven, dat ik er echt was. Ook al woonde ik er niet.

Ik heb me toen vaak afgevraagd of dat eigenlijk wel kan als dominee: niet wonen waar je werkt. Je mist misschien dingen die iedereen in het dagelijks leven van een stad meemaakt. Maar dat bleek relatief. Tilburg heeft kernen die zo ver uit elkaar liggen dat iedereen wel iets mist. Bovendien was de afstand vanuit Waalwijk naar het centrum kleiner dan vanuit Goirle of het uiterste puntje van de Reeshof.

Daar kwam bij dat ik er maar twee dagen per week werkte. Geen verhuisplicht dus, zoals mijn voltijdcollega’s. En eerlijk gezegd hielp die afstand ook: hij voorkwam dat ik voltijds met een deeltijdbaan bezig was.

Toen mij later gevraagd werd voltijds in Tilburg te komen werken, zei ik nee. Ik gunde de kerk iemand die er ook echt woonde en leefde, zei ik. Voor een voltijdsfunctie leek me dat handig, misschien zelfs nodig. En dat kón ik niet. Omdat mijn hart ook bij iets anders lag. We waren net begonnen met onze pioniersplek op school: een droom die uitkwam. Een klein project, maar er moest nog heel veel voor gebeuren. Ik wilde dat niet opgeven. En ook niet kiezen voor méér dan voltijd werken. Want ach, voltijd is ook ‘maar’ veertig uur. Als je zo begint te rekenen…

Om dezelfde reden liet ik ooit een deeltijd theateropleiding schieten. Mijn mede-auditanten stonden naast hun opleiding achter een bar of zaten op een administratiekantoor. Dat werk zorgde voor inkomen; hun hart lag bij het theater. Maar mijn hart lag óók in mijn werk als dominee. En je hart kan niet overal tegelijk volledig liggen. Dan trek je jezelf uiteindelijk uit elkaar.

Dus toen onze burgemeester onlangs bekendmaakte dat ze niet voor een tweede termijn kan gaan omdat het haar door omstandigheden niet lukt in Waalwijk te wonen, realiseerde ik me wat echt belangrijk is: of je er met je hele hart kan zijn.

En dat bewijst ze, elke dag weer. Ze is er. Overal, en hoe. Ze weet wat er speelt, vindt bondgenoten in alle hoeken van de samenleving en is bereikbaar. Wie zich op sociale media negatief uitlaat over haar of ‘de overheid’, kan zomaar persoonlijk antwoord krijgen én een uitnodiging voor gesprek. Haar hele hart ligt in het werk hier. Precies dat was de reden waarom ik niet voltijds in Tilburg kón werken. Mijn hart lag namelijk óók ergens anders.

Daarom zou bij de vraag of iemand burgemeester kan zijn terwijl die op enige afstand woont, niet de afstand doorslaggevend moeten zijn. De vraag is of iemand er met hart en ziel kan zíjn. Met de volle werktijd en beschikbaarheid die je redelijkerwijs van een burgemeester mag verwachten.

En nee, dat betekent niet: altijd. Want laten we wel wezen: moet je ook al slapen in de plaats waar je werkt?

Otto Grevink is dominee in De Langstraat en verbonden aan Pioniersplek Zin op School. Reacties zijn welkom op ottogrevink@gmail.com.