Vrijdagmorgen 6 maart gebeurde iets waar in Loon op Zand al járen over wordt gepraat: de eerste schop ging de grond in voor het nieuwe dorpshuis. Wethouder Suzan Mandemakers, Kees Roelofs van de stichting Dorpshuis en de bouwer van BM van Houwelingen zetten samen het startschot. En dit keer was het niet alleen papierwerk of een plan op een scherm, je kon het in het zand zien. De symbolische handeling vond plaats op de bouwlocatie van het dorpshuis, iets na 10 uur. Een klein moment op de klok, maar voor veel inwoners en verenigingen een grote mijlpaal.

Door Jacques Bertens

Wethouder Suzan Mandemakers noemde het 'onwijs bijzonder' dat de bouw nu echt start. “We zijn al zo lang met het project bezig geweest. De aanbesteding is rond en nu gaan we dus echt bouwen. Maandag beginnen we al met het grondwerk en het palen slaan”, vertelde ze op de bouwplaats. “Dit is ook voor het dorp: laten zien dat het niet meer alleen op computers gebeurt, maar dat we het nu ook echt omhoog gaan zien komen.”

Wie het verhaal al langer volgt, weet: dit is niet 'zomaar' een nieuw gebouw. Mandemakers blikte terug op het dromenlab in 2015, waarin inwoners hun wensen deelden. Daarna volgde een lange periode waarin er aan een plan werd gebouwd dat uiteindelijk niet uitvoerbaar bleek. In 2022 kreeg het project een nieuwe start. “Toen zijn we vooruit gegaan, zijn er nieuwe plannen gekomen. Wat we de afgelopen jaren aan meters hebben gemaakt, is echt ongekend”, zei ze.

En ja, er zat ook vertraging in, onder andere door flora- en faunaonderzoek. Mandemakers (lachend): “Vertraging als in… een vleermuis, die een mitigerende maatregel nodig heeft.” Toch ging de voorbereiding door. “Geen verloren tijd”, benadrukte ze.

Straks weer één huiskamer

Voorzitter Kees Roelofs van de stichting Dorpshuis verwoordde het gevoel dat veel clubs herkennen. “Eigenlijk al een paar jaar kijken we hiernaar uit”, zei hij. “Heel veel voorzieningen waren er niet meer. We zitten met 37 verenigingen verspreid over het dorp, in allerlei locaties. We hebben best een moeilijke periode achter de rug, maar nu begint de zon weer te schijnen.”

Ook over sport is de afgelopen tijd veel gesproken. Roelofs: een 'dure, grote sporthal' komt er niet meer zoals vroeger. “De gemeenteraad heeft gezegd: daar bouwen we geen dure sporthal voor”, legde hij uit. Trainen en zaalsporten als volleybal, badminton en basketbal kunnen straks weer, maar voor grote wedstrijdsporten is de ruimte simpelweg beperkter. “Je moet slimmer omgaan met die ruimtes en het moet betaalbaar blijven. Die oude sporthal was maar voor een derde bezet; twee derde stond leeg. Dat kost heel veel geld.”

Wat gaan we de komende weken merken in het dorp?

De bouwer, BM van Houwelingen uit Hardinxveld-Giessendam, begint maandag met het grondwerk: de bouwkuip wordt uitgegraven. Bewoners gaan dat ook merken, al belooft de uitvoerder dat de overlast zo beperkt mogelijk blijft. “Er zal wat meer transport naar de bouwplaats komen, omdat je toch in een dorpskern zit. Maar we proberen dat zoveel mogelijk te beperken en met kleiner transport te werken. Uiteindelijk is het ook goed om te laten zien dat er nu écht gebouwd gaat worden.”

Elektrische kranen en minder uitstoot

Opvallend: er is vooraf gerekend aan stikstof- en CO2-uitstoot. “Onze kranen zullen vooral elektrisch zijn”, vertelde de uitvoerder. Niet alles kan volledig elektrisch, maar er wordt wél gekozen voor brandstoffen met minder uitstoot. Voor de installaties werken er vaste partners mee: Van der Buijs voor de werktuigkundige installatie en Hoppenbrouwers voor de elektrotechniek.

Wanneer is het klaar?

Als alles volgens planning loopt, wordt het gebouw volgend jaar rond maart opgeleverd. “Voor zo’n groot gebouw is dat best snel”, aldus de uitvoerder. “Dan moet je het werk goed voorbereiden, zodat je in de bouw zelf tempo kunt maken.” Qua bezetting wisselt het per fase: in het begin zo’n 10 tot 20 mensen, later bij gevel en afbouw kan dat oplopen tot 40 à 50 mensen per dag.

Mandemakers hoopt dat het nieuwe dorpshuis straks vooral weer gaat doen wat een dorpshuis hoort te doen: mensen bij elkaar brengen. “We gaan een huiskamer bouwen”, zei ze. “En dan is het ook aan de inwoners om er gebruik van te gaan maken.” Voor veel clubs, vrijwilligers én jongeren die de afgelopen tijd noodgedwongen moesten uitwijken, is dit het nieuws waar ze op zaten te wachten: in Loon op Zand komt er weer een plek terug waar het dorp zichzelf kan zijn.

Loonsfotowerk was erbij voor dit mooie beeldverslag.