Herkent u het volgende? Je zit samen op het terras en wenkt de ober. Hij knikt vriendelijk zegt zoiets als ‘Ik kom zo bij u’ en verdwijnt vervolgens in het restaurant. Is dat service? Is dat onwil?

Als de beste man aan ons tafeltje komt, bestaat de bestelling uit een kop koffie en glas thee. Een lekkere punt appeltaart met slagroom maakt het terrasbezoek tot een klein feestje. Als je de rekening vervolgens ziet (€ 16,-) zeg ik tegen de ober: “Maak er maar 18 euro van”. Een fooi van ruim 10%. Vervolgens dringt de vraag zich op waarom ik de beste man een extraatje heb gegeven? Macht der gewoonte? Heeft hij het verdiend? Geef ik de supermarkt, de frietkar, de bloemist of de kapper ook een fooi? Het antwoord is nee. Blijft de vraag waarom ik in de horeca toch iedere keer weer een fooi geef.

Wat is een fooi?

Goed beschouwd is het een soort van dankjewel. Kwam de ober snel om de bestelling op te nemen? Werd het kopje koffie zonder voetbad geserveerd? Was de ober vriendelijk? Voelden we ons welkom op dit terras? De bediening krijgt toch een salaris? Is dat dusdanig laag dat de fooien het inkomen nog een beetje omhoog moeten krikken? Allemaal redenen om iets extra’s te geven. Helaas komt het meer dan eens voor dat de bediening niet zo vriendelijk is, dat er geen tijd is voor een praatje en dat de koffie al aan het afkoelen is nog voordat het kopje op tafel wordt gezet. Mag ik in dat geval een opmerking maken of moet ik besluiten dat er dit keer geen fooi in zit?

Hoe groot is mijn fooi?

In het hiervoor beschreven voorbeeld ligt het bedrag boven de 10 %. Meer gebruikelijk is een fooi ergens tussen 5 en 10%. Was je tevreden, rond het bedrag naar boven af. Het is een ongeschreven regel geworden dat je juist in de horeca de mensen financieel dankt voor hun inspanningen. Alle fooien worden op één hoop geschoven en uiteindelijk verdeeld over het keukenpersoneel alsmede bediening en barman.

Mondig

Toch wordt er minder vaak een fooi gegeven dan vroeger. Dat heeft enerzijds te maken met de kritische bezoeker. We zijn met zijn allen behoorlijk mondig geworden en schromen niet om ons beklag te doen in het restaurant of op het terras. Ben je niet tevreden? Bewaar die opmerking niet totdat je gaat afrekenen maar roep de ober er terstond bij als de koffie koud is, de biefstuk teveel doorgebakken is enzovoort. Een andere reden is dat we steeds vaker afrekenen met onze pinpas. Als je twijfels hebt of het extra pinbedrag wel in de fooienpot komt, kun je ook een muntje van twee euro of een briefje van vijf achter de hand houden: je pint het totaalbedrag en geeft vervolgens de fooi in cashgeld.