Een paar weken geleden viel-ie op de deurmat: de stempas. Zodat we woensdag democratisch kunnen meebeslissen over de toekomst van onze gemeente. Om te zorgen dat het stemproces goed verloopt, werken er op de dertien stembureaus in Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer meer dan honderd vrijwilligers. Hoe is het om op deze manier een handje mee te helpen met de democratie? We spraken met vijf van hen en met Yvonne van den Heuvel, die de vrijwilligers aanstuurt.

Door Ilonka Bokma

Onmisbare vrijwilligers bij de verkiezingen

“We kunnen niks zonder onze vrijwilligers”, zegt Yvonne. Ze werkt al veertig jaar mee aan de verkiezingen, de laatste vijf jaar als projectleider. Met de komende verkiezingen is ze al vier maanden in touw. “Er komt veel bij kijken: locaties en bezetting regelen, drukwerk bestellen, instructies inplannen en afspraken maken met leveranciers. En alle stembureaumedewerkers moeten een online cursus afronden.”

Zelf moet ze ook webinars volgen om up-to-date te blijven over nieuwe wetgeving en digitale hulpmiddelen. “En er is een duidelijke deadline, want verkiezingen kun je niet uitstellen.”

Leuk om te doen? “Ja hoor, ik ben een echte dienstverlener, ik hou van regelen. En de reuring is leuk, de hele dag werk ik met enthousiaste mensen!”

Vriendinnen aan het tellen

Twee van die enthousiastelingen zijn Anneke Slik en Marion van Beek. Ze zijn goede vriendinnen en doen dit werk al sinds 2007. “Anneke had gezien dat ze in het Hoefijzer tellers zochten”, zegt Marion. “Ze zei: ga je ook mee? Zo zijn we erin gerold.”

Bij deze verkiezingen werken ze samen op basisschool De Touwladder. “Daar zijn we toevallig ook overblijfmoeder”, zegt Anneke. “Als ouders gaan stemmen nemen ze hun kinderen natuurlijk even mee. Die vinden dat best spannend, dus leuk als ze ons zien zitten.”

Allebei vinden ze het belangrijk dat mensen naar de stembus gaan. “Je moet blij zijn dat je het recht hebt om mee te beslissen”, zegt Marion.

Anneke lacht. “Ja, als je niet gaat stemmen, moet je ook niet mauwen.”

Iets doen voor de samenleving

Peter Verduijn vindt dat ook. “En je iets wilt doen voor de maatschappij. Daarom doneer ik ook bloedplasma, en dit is eigenlijk net zoiets.”

Deze verkiezingen staat hij op het stemlokaal in De Moer. “Op de dag zelf moet alles exact volgens de regels verlopen. Door de online cursus weet ik precies waar ik op moet letten. Bij de landelijke verkiezingen stonden de stemhokjes in ’t Moaske iets gedraaid. Daardoor was er kans op inkijk via het raam. Zoiets melden we dan bij Yvonne, zodat we het kunnen aanpassen.”

Ilse van Gompel.

Vroeg uit de veren

Ilse van Gompel zet komende woensdag haar wekker op half zes. “Om half zeven haal ik in het gemeentehuis stembiljetten, posters, rode potloden en alle andere spullen op. Om zeven uur ben ik dan op het stembureau. Alles klaarzetten, want om half acht gaan we open.”

Net als Anneke en Marion zit ze op een locatie waar ze in haar dagelijkse leven werkt: verzorgingshuis De Venloene. “Ik ben daar receptioniste en dat is best handig, want sommige van onze bewoners hebben hulp nodig, dus het is fijn dat we elkaar al kennen. Eigenlijk heb ik niet zoveel met politiek, maar ik vind het leuk om iets te doen voor een ander.”

Gezelligheid op het stembureau

Kim Rozendal was nog maar negentien toen ze begon. “Mijn zusje is soms ook stembureaumedewerker. Als we dan niet op dezelfde locatie zitten, gaat mijn vader stemmen bij de een en mijn moeder bij de ander.” Kim vindt een druk stembureau het leukst. “Afgelopen verkiezingen zaten we toevallig met alleen maar vrouwen. Ik ben engineer installatietechniek en zit op mijn gewone werk de hele dag tussen de mannen, dus dat was heel gezellig. Je praat dan toch over andere dingen dan wanneer er mannen bij zijn.” Waar hadden jullie het dan over? Ze grinnikt. “Haken en breien!”

Kim Rozendal en burgermeester Davy Jansen .

Bijzondere momenten tijdens het stemmen

Het is natuurlijk belangrijk dat bij verkiezingen alles ordelijk verloopt. Gebeuren er weleens onverwachte dingen? Anneke lacht. “Ja hoor. Op De Venloene reed een keer een man met zijn scootmobiel bijna het stemhokje omver. Die hebben we toen maar even geholpen.”

“En op Crossroads werd op hetzelfde moment carnaval gevierd”, zegt Marion. "Dat was echt een feestje. En er was een keer een boer die zijn paard mee naar binnen nam!” “O ja,” zegt Anneke, “mensen schrokken wel een beetje maar moesten ook hard lachen.”

Na sluitingstijd begint het tellen

Stemlokalen sluiten om negen uur en daarna wordt er geteld. De stembussen, door stembureaumedewerkers in heel Nederland liefdevol ‘kliko’s’ genoemd, gaan open. Peter vertelt: “Er staan twee rijen met tafels klaar. Alle stembiljetten worden opengevouwen en gesorteerd op even en oneven. Daarna sorteren we op partijen en dan op kandidaten.”

“Je moet er wel goed bij blijven en heel secuur werken”, zegt Ilse. Toch blijft de sfeer gezellig, vindt Kim. “Tussendoor kletsen we wat en soms maakt die afleiding je juist weer scherp.” Na het tellen van de stemmen worden de stembiljetten verpakt en verzegeld. De documenten worden ingevuld en door alle medewerkers ondertekend.

Appelflappen als dank

Yvonne heeft er alle vertrouwen in dat haar vrijwilligers er klaar voor zijn. Woensdag gaat ze samen met de burgemeester warme appelflappen brengen. “We kunnen ze niet overal zelf bezorgen, want dan worden ze koud. Maar we gaan wel alle stembureaus langs, net als vorig jaar. Onze vrijwilligers vonden dat hartstikke leuk. En de burgemeester ook.”